Bandura'nın sosyal öğrenme kuramı

Sosyal hayatta karşılaştığımız birçok öğrenme durumları sadece davranış kuramlarıyla açıklanamaz.İnsanlar birçok karmaşık davranışlarını uzun pekiştirmeler olmadan sadece gözleyerek öğrendikleri görülmektedir.Bebekler, konuşmayı çevresinde bulunan kişileri taklit ederek öğrenir.Cinsiyet rolleri; anne, baba ve kardeşlerden öğrenilir.Gençler ilgi duydukları alanlarda ünlü kişileri model alarak davranış oluşturur ve geliştirirler.Bandura, çevrenin davranış üzerinde etkili olduğunu ancak davranışında çevre üzerinde etkisi olduğunu ileri sürer.Buna karşılıklı gerekirlilik adını verir.Daha sonra daha da ileri giderek kişiliğe üç şey arasındaki ilişki olarak bakmaya başlar.Bunlar; çevre, davranış ve kişinin psikolojik gelişimi.

Sosyal öğrenme kuramı gözlem ve model alma yoluyla davranışın ve duyguların değişeceğini belirtmektedir.Birçok davranışımız başkalarını gözlemleyip onların düşüncelerini görüp bu düşüncelerin yönlendirici etkisiyle oluşur.

BANDURA’NIN DENEYİ

Bandura, üç grup çocuk üzerinde deney yapmıştır.Bu üç grup çocuğa, oyun odasında oyuncağına karşı agresif davranışlar sergileyen bir çocuğun filmi izletilmiştir.Bu film üç farklı son ile bitmektedir.Birinci grup çocuğa; bu agresif davranışlar sonucunda ödüllendirildiği son, ikinci grup çocuğa; agresif davranıştan dolayı oyuncakla oynamama cezası verildiği son, üçüncü grup çocuğa ise; ne ceza ne de ödül verildiği son izletilmiştir.Daha sonra bu çocuklar oyuncakla oynamak üzere oyun odasına bırakılmıştır ve Bandura bu çocukların davranışlarını gözlemlemiştir.Araştırma sonuçlarına göre; her üç grupta da erkekler kızlardan daha çok saldırgan davranış göstermişlerdir.Davranışın ödüllendirildiği ve davranışı sonucunda ödül ve ceza almayan gruptaki çocuklar, saldırgan davranışlar sonucunda ceza alanları izleyenlere göre daha çok saldırganlık göstermişlerdir.

Bandura bu deneyden; öğrenmede medyanın özellikle televizyonun çok büyük etkisi olduğu, çocuğun agresif, uysal, paylaşımsal gibi davranışları öğrendiği sonucuna ulaşmıştır.

BANDURA’YA GÖRE SOSYAL ÖĞRENME KURAMININ BASAMAKLARI

Dikkat: Model alınan davranışın doğru taklit edilebilmesi için öncelikli model alınan davranışa dikkat edilmesi gerekir.Kişi duygularıyla beraber tüm dikkatini beğendiği ve taklit etmek istediği kişiye yönelmelidir.

Hatırda Tutma: Modelin tüm davranışları gerektiğinde taklit etmek için belleğe kodlanır. Çünkü gözlenen davranış gözlemden hemen sonra taklit edilmeyebilir.Birey gözlediği davranışı yeri geldiği zaman sergileyebilir.Davranışı bellekte daha iyi tutmak için; davranış belleğe görsel, sözel ya da sembolik olarak kodlanabilir.

Yeniden Üretme: Model alınan davranışın gösterilmesi için bireyin gözlemlerini kendi davranışına dönüştürebilmesi gerekir.Bu bazen tam taklit olmayabilir.Çevre şartları , bireyin fiziksel gücü ve imkanları, zaman vs… model alınan davranışın biraz farklı üretilmesine neden olur.

Motivasyon: Taklit edilen davranış çevre tarafından beğenilirse tekrar edilir, beğenilmediyse fazla tekrar edilmez ve zamanla söner.Bandura’ya göre motivasyon, davranışın sonucunda kişinin alacağı ödül ya da cezadır.

Yorumlar

Yeni yorum gönder

Bu alanın içeriği gizli tutulacak ve açıkta gösterilmeyecektir.
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <img> <b>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Anket

Bilim ile ilgilenir misiniz?:

Son yorumlar